Hướng dẫn · Guide
Diffuser, topical, bath, roll-on. 4 cách dùng tinh dầu
Tinh dầu có thể bay vào không khí qua nước, qua không khí khô, qua nhiệt, hoặc qua bay hơi tự nhiên.
Tinh dầu cũng có thể tiếp xúc với da khi đã pha loãng trong dầu nền, vào nước tắm khi đã pha với muối hoặc sữa, hoặc trong chai lăn nhỏ mang theo.
Bốn cách dùng. Mỗi cách có tỷ lệ pha riêng, mỗi cách có giới hạn an toàn riêng.
Essential oils can enter the air via water vapour, dry mist, heat, or natural evaporation.
Oils can also reach the skin when diluted in a carrier oil, enter bath water when blended with salt or whole milk, or sit in a small rollerball bottle carried in pocket.
Four methods. Each with its own dilution ratio, each with its own safety limit.
Khuếch tán là cách dùng phổ biến nhất. Máy biến tinh dầu thành sương lạnh hoặc hơi ấm, lan trong không khí phòng. Không tiếp xúc da. Mọi người trong phòng cùng hít.
Diffusion is the most common method. A device turns essential oil into cold mist or warm vapour, dispersed in the room air. No skin contact. Everyone in the room breathes the same scent.
| Loại | Cơ chế | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Ultrasonic / Siêu âm | Cần nước. Sóng siêu âm 2.4 MHz tạo sương lạnh. | Phổ biến nhất tại VN (~300-600K). Có đèn LED. Mùi tỏa vừa phải. Tinh dầu pha loãng trong nước, nhẹ. |
| Nebulizing / Phun nguyên chất | Không nước. Bơm khí áp suất phun trực tiếp tinh dầu nguyên chất. | Mùi mạnh nhất, lan rộng nhất. Tốn dầu hơn (~3-5 lần). Giá cao (~1-3M). Tinh dầu nguyên chất → ưu tiên dầu tốt. |
| Reed / Que tre | Que tre cắm trong chai dầu pha cồn hoặc dầu nền. Mùi bay theo mao quản que. | Không cần điện. Mùi nhẹ, đều, kéo dài 2-3 tháng. Phù hợp phòng tắm, lối vào, văn phòng nhỏ. |
| Heat / Đèn nến | Nến nhỏ đốt dưới đĩa sứ. Đĩa chứa 5-10 giọt dầu + ít nước. | Đẹp aesthetic. Đơn giản nhất. Nhiệt cao có thể phá phân tử dễ bay hơi của citrus và mint. Mùi yếu dần khi nến tắt. |
| Candle warmer / Đèn nóng điện | Đèn halogen nhỏ làm ấm đĩa (không lửa). Đĩa chứa dầu + nước. | An toàn hơn nến thường. Nhiệt vẫn affect dầu nhưng ít hơn heat diffuser. Trung gian giữa ultrasonic và heat. |
Tinh dầu nguyên chất không bôi trực tiếp lên da. Phải pha loãng trong dầu nền (carrier oil) như jojoba, almond ngọt, coconut fractionated, hoặc shea butter ấm chảy.
Tỷ lệ pha tuỳ theo mục đích và vùng da.
Pure essential oils are never applied directly to skin. Must be diluted in a carrier oil. jojoba, sweet almond, fractionated coconut, or warmed shea butter.
Dilution ratio depends on purpose and skin area.
| Mục đích | Tỷ lệ | Quy đổi |
|---|---|---|
| Massage toàn thân | 1-2 % | 6-12 giọt trong 30ml dầu nền |
| Massage cục bộ (cổ, vai, lưng) | 2-3 % | 12-18 giọt trong 30ml dầu nền |
| Da nhạy cảm, trẻ em >5 tuổi | 0.5-1 % | 3-6 giọt trong 30ml dầu nền |
| Mặt | 0.5-1 % | 3-6 giọt trong 30ml. Test patch trước. |
| Da bị viêm, vết thương | Không bôi | Đợi da lành. Tránh tinh dầu phenol/aldehyde. |
Test patch: bôi 1 giọt blend pha loãng vào mặt trong khuỷu tay. Đợi 24 giờ. Nếu không ngứa, không đỏ, không bỏng rát thì dùng tiếp.
Patch test: apply 1 drop diluted blend on inner forearm. Wait 24 hours. If no itch, redness, or burning, continue use.
Tinh dầu không tan trong nước. Đổ thẳng tinh dầu vào bồn tắm sẽ tạo các giọt dầu nổi trên mặt nước. tinh dầu chạm da nguyên chất, dễ kích ứng.
Phải pha với một chất "phân tán" (dispersant) trước khi cho vào nước:
Essential oils do not dissolve in water. Pouring oils directly into a bath creates droplets floating on the surface. undiluted oil contacts skin and can irritate.
Must be blended with a dispersant before adding to water:
| Dispersant | Tỷ lệ | Note |
|---|---|---|
| Muối Epsom / Epsom salt | 5-10 giọt blend + 1 cup (200g) muối | Phổ biến nhất. Khoáng magnesium hỗ trợ thư giãn cơ. |
| Sữa toàn phần / Whole milk | 5-10 giọt + 200ml sữa | Lipid trong sữa giữ tinh dầu phân tán. Truyền thống Cleopatra. |
| Mật ong / Honey | 5-10 giọt + 2 tbsp mật ong | Mật ong giữ ẩm da. Pha kỹ trước khi đổ vào nước ấm. |
| Dầu nền / Carrier oil | 5-10 giọt + 30ml jojoba/coconut | Da khô preferred. Để lại lớp dầu dưỡng sau tắm. |
Nước ấm 35-38°C. Tinh dầu mất hoạt tính khi quá nóng. Tránh tắm nước nóng > 40°C với citrus phototoxic (bergamot, lime, lemon ép lạnh). kích ứng tăng theo nhiệt.
Water 35-38°C. Essential oils lose volatility above this. Avoid hot baths > 40°C with phototoxic citrus (bergamot, lime, cold-pressed lemon). irritation rises with heat.
Chai thuỷ tinh 10ml hoặc 30ml có viên bi lăn ở đầu. Chứa tinh dầu đã pha loãng trong dầu nền. Lăn lên các vùng da có mạch (cổ tay, thái dương, gáy, sau tai) hoặc vùng cần tác động.
Mang theo cốm, dùng được mọi lúc.
Glass bottle 10ml or 30ml with a roller ball at the tip. Contains essential oil diluted in carrier. Roll over pulse points (wrist, temple, nape, behind ear) or target areas.
Pocket-portable. Use anywhere.
| Chai size | Tỷ lệ 1% | Tỷ lệ 2% | Tỷ lệ 3% |
|---|---|---|---|
| 10ml roll-on | 2 giọt blend | 4 giọt | 6 giọt |
| 30ml roll-on | 6 giọt blend | 12 giọt | 18 giọt |
Dầu nền cho roll-on: jojoba (gần dầu da nhất), fractionated coconut (không mùi, không nhờn), almond ngọt (rẻ, hấp thu trung bình). Tránh olive vì oxy hoá nhanh trong chai.
Roll-on carrier: jojoba (closest to skin sebum), fractionated coconut (odourless, non-greasy), sweet almond (affordable, medium absorption). Avoid olive. oxidises quickly in small bottle.
| Mục đích | Cách phù hợp |
|---|---|
| Mùi cho cả phòng, ngắt được khi cần | Ultrasonic diffuser |
| Mùi mạnh cho phòng lớn, sự kiện | Nebulizing diffuser |
| Mùi nhẹ nền 24/7, lối vào, phòng tắm | Reed diffuser |
| Mùi 30-60 phút, ambient, evening | Heat diffuser hoặc candle warmer |
| Massage thư giãn cơ | Topical 1-2% trong jojoba |
| Tắm sau ngày dài | Bath với Epsom salt 5-10 giọt |
| Mang theo, dùng lúc cần | Roll-on 30ml 1-2% concentration |
| Trẻ em >5 tuổi, da nhạy | Diffuser session ngắn, topical 0.5% |
Tinh dầu nguyên chất không uống. Không nhỏ vào mắt, mũi, tai. Tránh xa trẻ em < 3 tuổi (CNS risk với 1,8-cineole và menthol).
Phototoxic citrus (bergamot, lime ép lạnh, lemon ép lạnh, grapefruit). không bôi da nếu sau đó phơi nắng/sunbed 12 giờ. Bath OK vì rửa lại.
Mang thai 3 tháng đầu. tránh nồng độ cao của thyme thymol, basil estragole, sage. Diffuser session ngắn được phép.
Bệnh động kinh. tránh rosemary 1,8-cineole, fennel, eucalyptus globulus liều cao.
Pure essential oils are not for internal consumption. Not for eyes, nose, ears. Keep away from children under 3 (CNS risk with 1,8-cineole and menthol).
Phototoxic citrus (bergamot, cold-pressed lime, cold-pressed lemon, grapefruit). avoid topical if sun or sunbed exposure within 12 hours. Bath OK as it rinses off.
Pregnancy first trimester. avoid high concentrations of thyme thymol, basil estragole, sage. Short diffuser sessions are acceptable.
Epilepsy. avoid rosemary 1,8-cineole, fennel, eucalyptus globulus at high doses.